29 Nov 2025

Görüntülenme

Katedral, Ani Ören Yeri’nde “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak tescillenmiş yapılardan biridir. Şehrin güneyinde, Arpaçay vadisinin üst düzlüğünde yer alır. 1001 yılında, Bagratlı Kralı I. Gagik’in eşi olan Katrenide tarafından yaptırılmıştır. Mimarı, İstanbul Ayasofya Camisi’nin kubbelerini de onaran Tridat’tır.

Yapı, Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan’ın 1064 yılındaki fethi ile birlikte camiye dönüştürülmüş ve Sultan ilk cuma namazını burada kılmıştır. Bu nedenle, Fethiye Camii olarak da anılır.

Kırmızı renkli tüf taşından inşa edilen katedral, basamaklı bir zemin üzerine kurulmuştur. Planı haç şeklinde olup ortadaki alan, kemerleri taşıyan dayanıklı sütunlar ile sınırlandırılmıştır. Yarım daire şeklindeki apsis, diğer kısımlardan yüksek olup heykel oyukları ile süslenmiştir. Apsisteki bu süsleme biçimi 11. yüzyıl kilise mimarisinin tipik bir örneğidir.

Bazilikal haç planlı binanın üç giriş kapısı mevcut olup bu kapılardan batıdaki halk kapısı, kuzeydeki patrik kapısı, güneydeki ise kral kapısıdır. Katedral, kemerli, dar ve yüksek pencereler ile aydınlatılmıştır. Cephelerde kabartma olarak işlenmiş haç, haçkar, geometrik ve bitkisel motiflerin yanı sıra kartal figürlerine de yer verilmiştir.