Belgenin Amacı ve Niteliği
- TÜRSAB Turizm Tüketicileri Talepleri Değerlendirme Çizelgesi, seyahat acentalarının sunduğu hizmetlerde eksiklik/ayıp olması halinde tüketicinin bedel iade taleplerini hesaplamak için kullanılan bir rehberdir.
- Paket turlar (ulaşım, konaklama, tur, transfer vb. en az iki hizmeti tek fiyatla içeren ürünler) ve acentanın tekil olarak verdiği hizmetler için uygulanır.
- Hizmeti doğrudan otel/eğlence tesisi gibi üretici veriyorsa çizelge sadece kıyas amaçlı kullanılabilir.
Uygulama Alanı Sınırları
- Sadece gerçekleşmiş seyahatler için geçerlidir.
- İptal edilen / gerçekleşmeyen / katılınmayan turlar için kullanılamaz.
- Tüketici, iddia ettiği eksiklik %50’nin altındaysa ve turu yarıda bırakmışsa çizelge uygulanmaz.
Taraflar ve Yetkili Organlar
- Bir taraf seyahat acentası, diğer taraf hizmeti satın alıp yararlanan tüketicidir.
- Talep acentaya, TÜRSAB’a veya başka yere gitmiş olsa da çizelgeye göre değerlendirilir.
- TÜRSAB Tahkim Kurulu / Tüketici Komisyonları, Hakem Heyetleri ve Mahkemeler çizelgeyi sektör örfünü somutlaştıran kaynak olarak esas alır.
- Seyahatin hiç gerçekleşmemesi veya tamamen amaç dışı kalması gibi durumlarda maddi–manevi tazminat davalarında çizelge uygulanmaz.
Kanıtlama ve Talep Hakkı
- Eksiklik; reklam, broşür, sözleşme veya mevzuat/örf ile olması gereken unsurların eksikliğiyle ortaya konur.
- Taahhüt edilen ama örf/mevzuat zorunluluğu olmayan unsurlar yazılı belgeyle kanıtlanmalıdır.
- Fotoğraf/tutanak gibi deliller kullanılabilir.
- Talep hakkı, eksiklikten dolayı hizmeti alamayan kişilere aittir.
Özel Kurallar (İndirim/Artırım)
- Eksiklik seyahat sırasında bildirilmezse iade %50 azaltılır.
- Acenta eksik hizmeti başka yerden ikame etmişse iade %50 azaltılır.
- Karar mercii toplam iade oranını %25 artırabilir.
- Kronik hastalık/engellilik bildirildiği halde taahhüt edilen koşullar sağlanmazsa iade %50 artırılır.
- Eksiklik küçük ve turun toplamında %10’u aşmıyorsa dikkate alınmaz.
Hesaplama Esasları
- Paket turlarda:
- Ulaşım eksikliği → ulaşım bedeli üzerinden
- Diğer eksiklikler → ulaşım dışı bedel üzerinden hesaplanır.
- Ulaşım bedeli ayrı belirlenemiyorsa paket bedelin %30’u ulaşım kabul edilir.
- Her hizmet için eksiklik oranları ayrı hesaplanır, toplanır, toplam iade paket bedelini aşamaz.
Turun Yarıda Bırakılması
- Eksiklik %50 veya üstü iade gerektiriyorsa tüketici turu bırakmakta haklıdır.
- Haklı bırakılan turlarda iade %20 artırılır, dönüş masrafı ayrıca ödenir.
- Haklı değilse sadece bedel indirimi uygulanır.
İkame/Alternatif Teklifi ve Rücu
- Acenta para iadesi yerine ek hizmet/indirim/yeni tur önerebilir; tüketici kabul etmek zorunda değildir.
- Kabul edilirse aynı olaya dair başka iade/tazminat talebi biter.
- Acenta tüketiciye ödedikten sonra kusurlu işletmeye rücu eder.
3. Bölüm – İade Oranları (Özet Tablo Mantığı)
Konaklama Eksiklikleri (örnek oranlar)
- Daha düşük standart otel: fiyat farkı + %10
- Farklı yerde otel:
- 2–10 km uzaklık: %10
- 10 km üstü: %25
- Odada zorunlu unsurların eksikliği:
- Banyo/WC yok veya kullanılamaz: %25
- Isıtma/soğutma yok/çalışmıyor: %20
- Sıcak su yok: %25
- Reklamda var denilen minibar/TV yok: %10
- Kirli/bakımsız, housekeeping yok: %10
- Ortak alan eksikleri (havuz, plaj, sauna vb.) için %2–%30 arası oranlar ve üst limitler var.
Yemek ve Eğlence
- Taahhüt edilen eğlence/animasyon yoksa: her eksiklik %5 (azami %10)
- Alınamayan her öğün: günlük konaklama bedelinin %10’u
- Apart otelde satış ünitesi yoksa: %15
Çevresel Eksikler
- Otel içinde inşaat: %30
- Kullanıma açık yol bulunmaması: %15
- Yakında çöp alanı/gürültü vb.: %5
Tur Hizmetleri
- Panoramik şehir turu yapılmazsa: %5
- Tur lideri yoksa:
- Günlük turlar: %25
- Gecelemeli: %25
- Özel ilgi turları: %40
- Programdaki müze/ören yerine gidilmemesi: giriş bedeli + %5 / %10
- Araç servis/teknik donanım eksikliği: %5
- Personel kötü davranışı: %5
Ulaşım
Karayolu:
- 6–8 saat gecikme: %5
- 8 saatten fazla gecikme: 1 günlük tur bedeli
- Transfer yapılmazsa: taksi ücreti kadar
Havayolu:
- Tarifeli uçuşta gecikmeye göre ikram/yemek/konaklama sağlanır (havayolunun sorumluluğu).
- Charter uçuş değişikliği 24 saat önceden bildirilmelidir; aksi halde tarifeli kurallar geçerlidir.
- Tüketici havalimanına geç gelirse iade talebi olmaz.